İslâm'da Telif Hakkı

 بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيم

İslâm'da Telif Hakkı

Soru:

Basın hakları mahfuzdur ve yayıncı dışında kimse, o yayınlarını basamaz. Kaset, CD ve

diğer yayınlanmış araç ve şekilleri kaydedilmez ve iktibas edilmez diye yazılıyor ve

deniliyor. Hatta, buna aykırı olarak hareket eden cezalandırılır. Dünyadaki mevcut olan

kanunlar bunu koruyor.

Bunlar hakkında Şeriat'ın hükmü nedir?

Cevap:

   Bu tür yaklaşımlar doğru değildir. Şeriat bunu kabul etmez. Herhangi bir yazar veya yayıncı

diğerleri bundan engellenemezler. Kimse, basılan veya piyasaya çıkan kitap ve benzerlerini

tekrar basımını engelleyemez, kaset, CD v.b. kaydedilmesini önleyemez. Bunlarla ilgili

kanunlar yanlıştır. Bu tür söylemler ve kanunlar, İhtikarcılığı/vurgunculuğu yaşatmak için

kapitalistlerin çıkarttıkları kanunlardır. Şu anda İslâm dünyası, kapitalist kanunlarıyla

yönetildiği için bu sistem uygulanır. Oysa, İslâm bunu red eder. Çünkü, alim, yazar, düşünür,

üretkenler/üreticiler bir şey ortaya atarlarsa ve insanların ellerine ulaşırsa diğerlerin bunları

tekrar yazmaları ve yarmalarını engelleyemezler. Bu hakka sahip değillerdir. Zira, ilim ve

benzeri sahibinden çıkıp diğerlerine ulaşırsa kendi mülkünden çıkmış olur. Herkes bunu

alabilir, başkalarına verebilir. Fakat, yayınlanmazsa veya piyasaya çıkartmazsa kendisinde

kalırsa kimse onu yayınlayamaz. Çünkü, o kitap, neşriyat, kaset ve CD hala onun şahsi

mülküdür. Fakat, satın alan kimse başkalarına satabilir, basabilir ve kaydettirebilir. Çünkü,

alınan şey satın alanın mülküdür. Mülk edinen kimse mülkünde istediği şekilde tasarruf

edebilir. Ben bir kitap alırsam bu kitap benim mülküm olur. Onu istediğim kimseye

satabilirim, fotokopisini yaptırabilirim. Kaset, CD vs. aynı durumdadır. Çünkü, satış ve

mülkiyetle ilgili Şeriatın hükümleri; bir kimse herhangi bir şey satın alırsa, miras kalırsa,

hediye veya hibe olarak bir şey elde edinirse, o şey mülk edinenin olur. İstediği şekilde onunla

ilgili her tasarruf hakkına sahip olur.

   Satıcı, satın alana veya mülk edinene onu bir daha basamazsın veya kayıt ettiremezsin şartı

koşamaz. Bu şart bâtıldır. Çünkü, şartlar Şer'i Hükme aykırı ise koşulmaz, koşulursa da ona

uyulmaz. Çünkü Hadiste'de beyân edildiği üzere itaat ve uymak sadece mâruftadır/İslâm'ın

ön gördüğü hususlardadır. Rasullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyuruyor:

   "Allah'a isyan olan bir hususta kimseye hiç bir itaat yoktur İtaat ancak marufta (ser'i

ölçüler içerisinde)dir." Kutub-is sitte

   Kimse bunu basıp çoğaltamaz ve satamaz şartı, şartı koşan kimse, helalı haram kılıyor. Bu

nedenle, bu şart batıldır.

   Kapitalist sistem, çelişkili ve tuhaf kanunlar çıkartıyor. İnsanın malik olduğu şeye tasarruf

hakkının vermiyor. Hem insan bir şeye malik olacak, hem de mülkünü çoğaltarak

satamayacak veya genişletemeyecek?! Bunun neresi İslâm'da tasarrufla alakalıdır??

    Doğru olan, herkesin, yayınlananları yayınlamasıdır. İlim, fikir ve faydalı şeyler herkesin

eline ulaşsın. Fakat, fotokopi eden ve ettiren veya tekrar kaydeden kimse, kitap, kaset, CD ve

başka yayın araçlarının içeriği, şeklini yazarın ismini veya onlarla ilgili herhangi bir şeyi

değiştiremez. Hiç bir şey değiştirmeden sahibinden veya yayıncıdan izin almadan olduğu gibi

basabilir. Bir şeyin aslı değiştirilirse aldatma olur. Bu ise, haramdır. Rasulullah Sallallahu

Aleyhi ve Sellem 'in dediği gibi "Aldatan bizden değildir".

   Yazarın veya kitabın ismini kaldırılıp başka isim koyarsa, içeriğinde herhangi bir şekilde

değişiklik yaparsa aldatma sayılır. Bu haramdır. Herhangi bir değişiklik yaparsa bunu

belirtecek ve aslını da gösterecektir.

   Bu hususta Müslümanlarda kapitalist sistemin ördüğü sömürgecilik ve vurgunculuk

zihniyetinin hâkim olduğunu görmekteyiz maalesef... Şeriat diyor ki; "Bir şey satın alırsan, o

artık alana aittir. satan kişinin onda hakkı kalmaz. O satın alana aittir. Satın alan kimse

başkalarına karla satabilir, çoğaltabilir ve istediği şekilde tasarruf gerçekleştirebilir. İslâm

Devleti'nde bu şekilde uygulanıyordu.

Allah Azze ve Celle en iyisini bilir...

Kaynak: https://ilahi-ezgi.net/index.php/topic,3389.0.html